Mąż mówił, że matki nie oddaje się pod opiekę obcych. Potem zostawiłam mu na stole rozpiskę jednego mojego dnia

Zatrzymałam rękę tuż nad ustami teściowej. W kubeczku były tabletki mojej mamy. Patrzyłam na nie i przez kilka sekund nie wiedziałam nawet, jaki jest dzień tygodnia. Z pokoju obok mama wołała, że musi do toalety, a czteroletni Franek ciągnął mnie za spodnie, bo od rana nie dostał śniadania.

Usiadłam na podłodze między łóżkiem a szafką. Tak po prostu. Franek przyniósł mi swojego misia.

— Nie płacz, mamusiu. Ja poczekam.

Wtedy rozpłakałam się naprawdę.

Od ośmiu miesięcy mieszkała z nami moja mama, Zofia. Po udarze mówiła niewyraźnie i nie mogła sama wstać. Trzy miesiące później dołączyła teściowa, Helena, z zaawansowanym nowotworem. Nie chcieliśmy, żeby została sama w swoim mieszkaniu na czwartym piętrze bez windy.

Mieliśmy trzy pokoje. Jeden dla mamy, drugi dla teściowej. My z Piotrem spaliśmy na rozkładanej kanapie, Franek obok, na małym łóżku. Pielęgniarka z hospicjum domowego odwiedzała Helenę, ale między wizytami zostawałam ja.

Zrezygnowałam z pracy w piekarni. Początkowo na kilka tygodni.

Piotr pracował w magazynie i brał nadgodziny. Wracał zmęczony, tego mu nie odbierałam. Tylko że on wracał z pracy. Ja z mojej nie wychodziłam nigdy.

Tamtego wieczoru powiedziałam mu o lekach.

Odłożył widelec.

— Musisz bardziej uważać.

Chyba właśnie to zdanie mnie dobiło.

— Nie muszę bardziej uważać. Muszę się wyspać. Potrzebujemy opiekunki. Albo musimy zacząć szukać ośrodka dla jednej z mam.

— Mojej matki nigdzie nie oddam.

— Powiedziałam: jednej z mam. Nie twojej. Moja też tu leży, gdybyś zapomniał.

Odsunął talerz.

— Rodzina powinna zajmować się swoimi. Mama całe życie się dla mnie poświęcała.

— To dlaczego spłacam to ja?

Zamilkł. Z pokoju Heleny dochodził dźwięk telewizora. Bałam się, że słyszała każde słowo.

Następnego dnia obdzwoniłam opiekunki. Trzy godziny dziennie kosztowały więcej, niż mogliśmy swobodnie wydać. W ośrodku pomocy społecznej zapytałam o usługi opiekuńcze. Dostałam listę dokumentów i informację, że wszystko wymaga ustalenia. O miejsca w placówkach też trzeba było pytać, składać wnioski, czekać.

Nie było jednego telefonu, po którym ktoś przychodził i zdejmował mi z pleców połowę życia.

Wieczorem położyłam przed Piotrem zeszyt. Zapisałam w nim poprzednią dobę. Pobudka o drugiej. Zmiana pościeli. Pobudka o czwartej. Leki. Mycie. Śniadania. Telefony do przychodni. Pranie. Franek. Obiad. Znowu mycie.

— W sobotę wychodzę na sześć godzin — powiedziałam. — Wszystko masz rozpisane. Będę pod telefonem, ale zostajesz z nimi.

— Robisz mi jakiś egzamin?

— Nie. Idę do siostry. Chcę się przespać.

Patrzył na mnie, jakbym właśnie zapowiedziała wyjazd na wakacje.

W sobotę wyszłam z reklamówką, bo nawet torby nie miałam siły szukać. U Ewy zasnęłam w ubraniu. Obudziłam się po trzech godzinach z sercem walącym tak mocno, że przez chwilę nasłuchiwałam wołania mamy.

Piotr zadzwonił raz. Pytał, gdzie są czyste podkłady. Były podpisane, na półce przy łazience.

Kiedy wróciłam, w kuchni stał przypalony garnek. Franek oglądał bajkę, mama miała mokry rękaw, a Piotr siedział obok Heleny i trzymał jej kubek.

— Nie zdążyłem zrobić obiadu — powiedział.

Nie odpowiedziałam: „A widzisz”. Naprawdę chciałam, ale nie odpowiedziałam.

Dopiero wieczorem przyznał, że kiedy pomagał mojej mamie, jego własna zaczęła wymiotować. Franek przestraszył się i płakał pod drzwiami.

— Nie wiedziałem, do kogo najpierw iść.

— Ja tak mam codziennie.

Potarł twarz dłońmi.

— Myślałem, że jak jesteś w domu…

Nie skończył. I dobrze, bo nie zniosłabym tego zdania do końca.

Nie naprawiliśmy wszystkiego tamtej nocy. Pokłóciliśmy się jeszcze o pieniądze, o jego siostrę, która przyjeżdżała z ciastem zamiast zostać choćby na popołudnie. Piotr w końcu sam do niej zadzwonił. Pierwszy raz nie powiedział, że sobie radzimy.

Ustaliliśmy, że opłacą razem kilka godzin opieki tygodniowo. Ewa zgodziła się przychodzić we wtorki do mamy. Zaczęliśmy też zbierać dokumenty potrzebne do oceny możliwości opieki długoterminowej.

Najtrudniejsza była rozmowa z Heleną.

— Przeze mnie się kłócicie? — spytała, skubiąc brzeg kołdry.

Usiadłam przy niej.

— Nie przez mamę. Przez to, że za długo udawaliśmy, że jedna osoba wystarczy.

Piotr stał w drzwiach. Tym razem mnie nie poprawił.

Nadal czasem płaczę w łazience. Nadal sprawdzam ceny opieki i liczę, z czego możemy zrezygnować. Ale kiedy w nocy wstaje Piotr, nie mówię już, że ja to zrobię szybciej.

Kocham obie nasze mamy. Czy naprawdę musiałam niemal popełnić groźny błąd, żeby moje zmęczenie wreszcie zaczęło się liczyć?