Przez sześć lat pomagałam starszej sąsiadce. Kiedy powiedziałam „nie”, usłyszałam, że nie mam serca
Zobaczyłam nieruszony tort w lodówce i dopiero wtedy przypomniałam sobie, że obiecałam synowi wrócić przed osiemnastą. Była prawie dwudziesta druga. W kieszeni kurtki miałam recepty pani Zofii, a na dłoni zaschniętą krew z miejsca, w którym przycięłam sobie skórę jej balkonikiem.
Franek skończył tego dnia piętnaście lat.
Siedział przy komputerze. Kiedy weszłam, nawet się nie odwrócił.
— Wszystkiego najlepszego, kochanie. Przepraszam, pani Zofia…
— Wiem. Pani Zofia — powiedział i założył słuchawki.
W kuchni Paweł pakował resztki kolacji do pudełek. Nasza córka, Hania, już spała.
— Mogła zadzwonić po córkę — rzucił.
— Córka mieszka w Poznaniu.
— A ty mieszkasz tutaj. Podobno z nami.
Chciałam mu odpowiedzieć czymś ostrym, ale spojrzałam na tort. Sama zamawiałam napis. Sama wybierałam smak. I nie było mnie, kiedy go kroili.
Pani Zofia mieszkała dwa piętra wyżej. Zaczęło się sześć lat wcześniej, po śmierci jej męża. Raz przyniosłam ziemniaki, później odebrałam receptę. Znałam ją przecież od dawna. Gdy dzieci były małe, czasem przytrzymywała nam windę albo częstowała je jabłkami z działki.
Nie była dla mnie całkiem obca.
Potem zachorowały jej kolana. Doszła cukrzyca, problemy z sercem. Zostawiła mi zapasowe klucze.
Najpierw dzwoniła raz w tygodniu. Później codziennie.
„Tylko zajrzyj”. „Tylko podgrzej zupę”. „Tylko posiedź, bo jakoś dziwnie mi w piersi”.
Pracowałam w piekarni od szóstej rano. Po pracy biegłam do przychodni, apteki, sklepu. W domu pranie czekało mokre w pralce, Hania pytała o zadanie z matematyki, a ja mówiłam: zaraz.
To moje „zaraz” potrafiło trwać do wieczora.
Jej córka, Beata, przyjeżdżała kilka razy w roku. Przywoziła kawę, droższe ciastka i zawsze powtarzała:
— Dobrze, że mama panią ma. Ja bym bez pani nie dała rady.
Słuchałam tego i czułam się potrzebna. No, taka prawda. We własnym domu głównie słyszałam, czego jeszcze nie zrobiłam. U pani Zofii wystarczyło wejść, żeby ktoś się ucieszył.
Tyle że po urodzinach Franka przez trzy noce budziłam się z zaciśniętą szczęką. Gdy dzwonił telefon, bolał mnie brzuch.
W sobotę poprosiłam Beatę o rozmowę. Przyjechała akurat wymienić matce telewizor.
Usiadłyśmy przy stole, na ceracie z przetartym rogiem.
— Nie dam już rady zajmować się pani mamą codziennie. Mogę robić zakupy we wtorki. Resztę trzeba zorganizować inaczej.
Beata odłożyła śrubokręt.
— Czyli co, mam rzucić pracę?
— Nie mówię, żeby pani rzucała pracę.
— Mam kredyt, dwójkę dzieci i męża po operacji. Pani ma do mamy trzydzieści schodów.
— Ale też mam dzieci. I pracę.
Pani Zofia siedziała obok z pilotem na kolanach. Patrzyła na nas, jakbyśmy kłóciły się o jakiś niepotrzebny mebel.
— Ja się przecież nie prosiłam — powiedziała cicho.
To mnie zabolało bardziej niż pretensje Beaty.
— Wiem. Tylko teraz potrzebuje pani więcej pomocy, niż mogę dać.
Beata pokazała mi telefon. Wiadomość od matki: „Nie martw się, córuś. Agnieszka wszystko załatwi”.
Patrzyłam na własne imię i zrobiło mi się gorąco.
— Ja tego nie obiecywałam.
— Przez tyle lat pani nie przeszkadzało. A teraz nagle problem?
Zaczęłam płakać. Ze złości, ze wstydu, nie wiem. Powiedziałam za głośno, że nie jestem darmową opiekunką. Beata odsunęła krzesło tak gwałtownie, że filiżanka zadzwoniła o spodek.
— Trochę serca by się przydało.
Wyszłam, zanim powiedziałam coś gorszego.
W domu Paweł znalazł mnie w łazience. Siedziałam na zamkniętej pralce.
— Może faktycznie jestem podła — powiedziałam.
Usiadł na brzegu wanny.
— Nie jesteś. Ale ja też zawaliłem. Powinienem był ci pomóc powiedzieć „dość”, zamiast tylko się obrażać.
Nie naprawiliśmy wszystkiego tą rozmową. Franek jeszcze długo odpowiadał mi półsłówkami.
Następnego dnia zaniosłam Beacie spis leków i numery do przychodni oraz ośrodka pomocy społecznej. Ustaliłyśmy dwa tygodnie na zmianę organizacji. Potem zostały wtorkowe zakupy i pomoc w nagłej sytuacji.
Beata zaczęła częściej przyjeżdżać, opłaciła też kilka godzin opieki tygodniowo. Nie było łatwo ani tanio. Widziałam jej zmęczenie i było mi jej żal. Nadal było.
Pani Zofia oddała mi klucze bez spojrzenia w oczy. Teraz w windzie rozmawiamy głównie o pogodzie.
Czasem słyszę nad sobą jej powolne kroki i odruchowo sięgam po telefon. Potem odkładam go i wracam do kolacji z dziećmi.
Wciąż mi jej żal. Tylko czy żeby być dobrą sąsiadką, musiałam przestać być obecną matką?